Rrugëtimi i Pagës në Shqipëri: Nga Mbijetesa te Hendeku me Europën

Kur flasim për ekonominë e një vendi, treguesi më i rëndësishëm është ai që prek xhepin e qytetarit. Historia e pagës mesatare në Shqipëri nga viti 1992 e deri më sot është pasqyra më e qartë e tranzicionit tonë: nga kaosi i viteve ’90, te stabilizimi i viteve 2000 dhe “shpërthimi” i detyruar i dy viteve të fundit.

Por, sa është rritur realisht mirëqenia dhe ku qëndrojmë ne sot në hartën e Europës? Më poshtë gjeni një analizë të bazuar në të dhënat e INSTAT dhe Eurostat.

Vitet ’90: Pika Zero

Në vitin 1992, Shqipëria sapo kishte dalë nga regjimi komunist dhe ekonomia ishte në kolaps total.

Konteksti: Inflacioni ishte galopant, duke prekur shifrën alarmante prej 237% në vitin 1992.

Paga Mesatare: Në vitin 1993, paga mesatare mujore llogaritej rreth 3,084 Lekë (të reja).

Fuqia Blerëse: Në atë kohë, kjo shumë ishte e barabartë me rreth 30 dollarë. Mbijetesa ekonomike bazohej kryesisht te remitancat (parave nga emigrantët), jo te rrogat.

2000–2013: Stabilizimi i Ngadaltë

Pas trazirave të vitit ’97, ekonomia nisi të formalizohej dhe pagat ndoqën një trend rritës modest.

Viti 2000: Paga arriti në rreth 15,000 Lekë.
Viti 2005: U shënua një rritje në rreth 23,000 – 25,000 Lekë.
Viti 2013: Paga mesatare bruto u stabilizua në rreth 45,000 – 46,000 Lekë.

2022–2024: “Bumi” i Pagave dhe Inflacioni

Dy vitet e fundit kanë sjellë ndryshimet më drastike, të nxitura nga presioni i tregut (mungesa e punëtorëve) dhe rritja e pagave në administratën publike.
Sipas të dhënave të INSTAT:

Viti 2023: Paga mesatare bruto kërceu në rreth 68,000 Lekë.
Viti 2024 (T3): Paga mesatare bruto arriti nivelin rekord prej 77,669 Lekë.

Sektoret më të paguar mbeten Financa & Sigurimet dhe Teknologjia e Informacionit (IT), ndërsa Bujqësia mbetet në fund të listës.

Krahasimi me Bashkimin Europian

Këtu bëhet ndarja e thellë midis dëshirës dhe realitetit. Të dhënat tregojnë se ndërsa çmimet po “europianizohen”, pagat mbeten ende larg standardit.

Gjetjet kryesore nga Eurostat:

Hendeku i madh: Pagat shqiptare janë sa 30-35% e mesatares europiane.

Paradoksi i Çmimeve: Edhe pse kemi pagat ndër më të ulëtat në rajon, çmimet tona kanë arritur në 63% të mesatares së BE-së. Kjo do të thotë se një shqiptar paguan shtrenjtë për mallra bazë, por fiton shumë pak.

Fuqia Blerëse: Një qytetar shqiptar ka vetëm rreth 34% të fuqisë blerëse të një qytetari mesatar europian.

Përfundim

Nga 3,000 lekë në 1993, në rreth 77,000 lekë në 2024, rritja nominale është e pamohueshme. Megjithatë, sfida e vërtetë mbetet raporti mes të ardhurave dhe kostos së jetesës. Shqipëria po bëhet një vend gjithnjë e më i shtrenjtë për të jetuar, ndërkohë që pagat ende nuk e justifikojnë plotësisht koston e jetesës “europiane” që po instalohet në vend.