Investimet Rekord të AKSHI-t për Vitin 2026: 47.7 Milionë Euro për “GovTech” dhe Sigurinë Kibernetike

Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit (AKSHI) ka shpallur planet e saj ambicioze për vitin 2026, duke parashikuar një paketë investimesh që kap shifrën e 47.7 milionë eurove (rreth 4.58 miliardë lekë). Ky buxhet, i cili pason një periudhë reformash të thella dhe presioni të lartë nga partnerët ndërkombëtarë, synon të transformojë shtyllën kurrizore të shërbimeve digjitale shqiptare përmes asaj që njihet si paketa “GovTech”.

Megjithatë, këto investime po prezantohen në një moment delikat, ku vëmendja e SPAK ndaj procedurave të prokurimit ka vendosur çdo projekt nën një lupë të rreptë vëzhgimi.

Ku do të shkojnë paratë? 3 Projektet kryesore

Sipas dokumentacionit të analizuar, fondet e vitit 2026 janë të ndara në 10 projekte kryesore, ku peshën më të madhe e zënë:

Modernizimi i Prokurimeve Publike (11.5 Milionë Euro): Ky është projekti më i madh i vitit, i mbështetur nga Banka Botërore. Synimi është krijimi i një sistemi të ri që minimizon ndërhyrjen njerëzore dhe rrit transparencën – një kërkesë urgjente kjo për integrimin në BE.

Platforma e Ndërveprimit 2.0 (5.8 Milionë Euro): Investimi fokusohet në implementimin e një arkitekture të re “mikroservisi” për e-Albania. Kjo do të thotë që nëse një shërbim pëson defekt, i gjithë portali nuk do të bjerë, duke siguruar vijueshmëri 24/7.

Digjitalizimi i Tatimeve dhe Bujqësisë (8.9 Milionë Euro): Përmes dy projekteve të dedikuara, AKSHI synon integrimin e sistemeve të Drejtorisë së Tatimeve dhe AZHBR-së me standardet evropiane, duke lehtësuar kontrollin e fondeve dhe mbledhjen e të ardhurave.

Siguria Kibernetike: Një “Mburojë” 42 Milionë Euroshe

Përveç investimeve të AKSHI-t, viti 2026 shënon edhe kulmin e financimeve për Autoritetin Kombëtar për Sigurinë Kibernetike (AKSK), i cili ka kërkuar një fond shtesë prej rreth 42 milionë eurosh.
Pas sulmeve të njëpasnjëshme vitet e fundit, fokusi është zhvendosur te teknologjitë mbrojtëse të nivelit botëror:

• WAF (Web Application Firewall): Për të bllokuar sulmet që synojnë drejtpërdrejt faqet qeveritare.
• SIEM (Security Information and Event Management): Një sistem inteligjent që monitoron në kohë reale çdo lëvizje të dyshimtë në rrjetin shtetëror.
• Cloud i Sigurt: Zhvendosja e të dhënave kritike në infrastruktura hibride që garantojnë rikthimin e shpejtë të shërbimeve në rast kolapsi.

Sfida e Madhe: Kapacitetet dhe Transparenca

Megjithëse shifrat janë mbresëlënëse, ekspertët e industrisë ICT në Shqipëri ngrenë dy shqetësime kryesore.

Së pari, tenderat nën hije. Raportet e fundit tregojnë se shumë nga procedurat e AKSHI-t po zhvillohen me pjesëmarrje të kufizuar operatorësh, ku fituesit shpesh ofrojnë vlera deri në 95.8% të fondit limit. Kjo ka sjellë reagimin e SPAK, i cili po heton disa nga kontratat e mëdha të viteve 2024-2025 për fryrje artificiale të çmimeve dhe faturime fiktive.

Së dyti, fuqia punëtore. Ndërsa Shqipëria blen softuerë të shtrenjtë si Oracle apo platforma nga Microsoft, mbetet pyetja: A ka shteti mjaftueshëm ekspertë të kualifikuar për t’i mirëmbajtur ato? Pagat në sektorin publik, ndonëse në rritje, mbeten larg tregut privat, duke rrezikuar që këto investime të mbeten “makina të shtrenjta pa shoferë”.

Përfundim

Viti 2026 do të jetë prova e zjarrit për administratën digjitale shqiptare. Me një total prej gati 90 milionë eurosh të alokuara mes AKSHI-t dhe AKSK-së, Shqipëria ka mjetet financiare për t’u mbrojtur dhe modernizuar. Megjithatë, suksesi nuk do të matet me sa parashpenzohen, por me faktin se sa shpejt do të hapet një faqe në e-Albania dhe sa të sigurta do të jenë të dhënat tona nga sulmet e jashtme.