Anatomia e një Mashtrimi Miliona Eurosh: “Perandoria” Forex në Shqipëri

Për më shumë se një dekadë, Shqipëria u bë epiqendra e një industrie që lulëzoi në hije: Call Center-at e ashtuquajtura “Forex”. Ajo që nisi si një sektor shërbimesh legjitime, shumë shpejt u transformua në një fushëbetejë të krimit kibernetik dhe financiar. Me qindra zyra të shpërndara nëpër katet e fundit të kullave të Tiranës apo në bodrume të fshehura në periferi, kjo industri arriti të zhvaste qindra miliona euro nga qytetarët evropianë, derisa ndërhyrja e Prokurorisë së Posaçme (SPAK) nisi shpërbërjen e këtyre rrjeteve kriminale ndërkombëtare.

Fillimet: Nga shërbimet modeste te “Bursa” e rreme

Industria e Call Center-ave në Shqipëri u rrit fillimisht si një mundësi punësimi për rininë që zotëronte gjuhë të huaja, kryesisht italishten. Megjithatë, pas vitit 2015, një model i ri biznesi nisi të dominonte: Brokerimi Financiar.

Operatorët nuk shisnin më paketa interneti apo kontrata energjie, por “ëndrrën e pasurimit të shpejtë”. Ata prezantoheshin si ekspertë të bursës dhe ftonin klientët të investonin në Forex (këmbimi valutor), kriptomonedha, apo lëndë të para si ari dhe nafta. Shqipëria u zgjodh si destinacion për shkak të kostos së ulët të krahut të punës, mungesës së rregullimit strikt ligjor për këto platforma në atë kohë dhe afërsisë gjuhësore me Evropën Perëndimore.

Mekanizmi i Mashtrimit: Si “përpunoheshin” viktimat?

Sistemi i mashtrimit ishte një makineri e sofistikuar psikologjike dhe teknologjike, e ndarë në disa hallka:

1. Gjenerimi i të dhënave (Leads): Gjithçka niste me reklama mashtruese në rrjetet sociale që premtonin rritje të kapitalit me 100% brenda pak ditësh. Pasi dikush klikonte, të dhënat e tij (emri dhe telefoni) përfundonin në listat e call center-ave në Tiranë.
2. Agjentët e “Front-it”: Këta ishin operatorët fillestarë. Detyra e tyre ishte thjesht “thyerja e akullit”. Me një gjuhë të ëmbël dhe bindëse, ata i kërkonin klientit një depozitë fillestare qesharake, zakonisht 200 deri në 250 euro, për të hapur një llogari “testuese”.
3. Agjentët “Retention” (thelbi i skemës): Pasi klienti bënte pagesën e parë, ai i kalonte një agjenti të nivelit të lartë. Këta persona ishin të trajnuar në teknikat e manipulimit psikologjik. Ata ndërtonin një marrëdhënie besimi me viktimën, shpesh duke folur për familjen, hallet dhe dëshirat e tyre.
4. Iluzioni i Fitimit: Pika kyçe ishte përdorimi i platformave të manipuluara (si MetaTrader i modifikuar). Klienti shihte në ekranin e kompjuterit të tij se investimi prej 250 eurosh ishte bërë 500 euro brenda 24 orësh. Ky ishte momenti i “çarkut”. Klienti, i gëzuar nga fati, bindej të investonte kursimet e jetës, shpesh duke marrë edhe kredi bankare, me shpresën se po bëhej i pasur.

Kur Iluzioni shembet

Mashtrimi zbulohej vetëm kur viktima kërkonte të tërhiqte paratë. Në këtë pikë, “brokeri” i besuar zhdukej, ose kërkonte pagesa shtesë për “taksa” apo “komisione zhbllokimi”. Në fund, llogaria fshihej dhe paratë, të cilat nuk ishin investuar kurrë në tregjet reale, ishin zhvendosur tashmë përmes llogarive “offshore” në vende si Gjeorgjia, Qipro apo Emiratet e Bashkuara Arabe.

SPAK dhe “Tërmeti” i Bashkëpunimit Ndërkombëtar

Për vite me radhë, këto qendra operuan pothuajse hapur. Megjithatë, presioni nga Bashkimi Evropian u rrit pasi dëmi ekonomik arriti shifra alarmante. Vetëm në një rast të hetuar, u llogarit se një rrjet i vetëm kishte mashtruar mbi 200,000 shtetas evropianë.
Ndërhyrja e SPAK shënoi fundin e epokës së artë të mashtrimit:

Skuadrat e Përbashkëta Hetimore (JIT): SPAK lidhi marrëveshje me Eurojust, duke krijuar skuadra të përbashkëta me policitë e Gjermanisë, Spanjës dhe Italisë. Kjo lejoi që hetimet të kryheshin në kohë reale në të dyja anët e kufirit.

Operacionet masive: Gjatë viteve 2022-2024, Tirana dëshmoi operacione policore me përmasa të paprecedenta. Bastisje u kryen në qendra të njohura pranë zonës së Stadiumit “Air Albania”, rrugës së Kavajës dhe zonës së ish-Bllokut.

Sekuestrimi i miliona eurove: SPAK nuk u mjaftua vetëm me arrestimin e operatorëve. Fokusimi kaloi te “koka” e skemës dhe pastrimi i parave. U sekuestruan pasuri të paluajtshme, makina luksoze dhe llogari bankare me vlerë miliona euro, të cilat dyshohet se ishin produkt i krimit.

Arrestimi i “Peshqve të Mëdhenj”: Përveç administratorëve shqiptarë, u arrestuan edhe shtetas të huaj (izraelitë, gjeorgjianë etj.) që konsideroheshin si truri financiar i këtyre operacioneve.

Pasojat Sociale: Një brez i “korruptuar” moralisht?

Një nga aspektet më të dhimbshme të këtij fenomeni ishte përfshirja masive e të rinjve. Mijëra djem dhe vajza, shpesh pa alternativa të tjera punësimi, u bënë pjesë e kësaj industrie.

Paga të larta në këmbim të moralit: Një operator i mirë “retention” mund të fitonte nga 2,000 deri në 10,000 euro në muaj (përfshirë bonuset). Kjo krijoi një shtresë të re sociale që jetonte në luks, por me koston e shkatërrimit të jetëve të njerëzve të tjerë, shpesh pensionistë evropianë që humbnin gjithçka.

Normalizimi i krimit: Për shumë vite, puna në “Forex” nuk shihej si krim, por si një punë “shkathtësie”. Ky perceptim ka lënë pasoja të rënda në etikën e punës në Shqipëri.

Sfidat e reja: Nga zyrat te Kriptomonedhat

Megjithëse goditja e SPAK ka qenë e fortë, mashtrimi financiar nuk është zhdukur plotësisht; ai ka evoluar. Shumë grupe kriminale kanë braktisur zyrat e mëdha dhe tani operojnë në grupe të vogla, të fshehura në apartamente private, duke përdorur teknologji VPN dhe duke i kryer të gjitha transaksionet në Kriptomonedha si Tether (USDT). Kjo e bën gjurmimin e parave shumë më të vështirë për autoritetet.

Përfundim

Goditja e Call Center-ave Forex nga SPAK ishte një test jetik për drejtësinë e re në Shqipëri dhe për marrëdhëniet me partnerët ndërkombëtarë. Ajo tregoi se Shqipëria nuk mund të jetë më një “ishull” ku krimi kibernetik mund të veprojë pa ndëshkim. Megjithatë, lufta mbetet e hapur. Edukimi financiar i qytetarëve dhe mbikëqyrja e rreptë e transaksioneve digjitale janë mjetet e vetme për të parandaluar që skema të tilla të rikthehen në forma të reja.

Historia e Forex-it në Shqipëri do të mbetet gjatë në memorie si një periudhë ku “ari digjital” u kthye në një mallkim për imazhin e vendit dhe një provë force për shtetin ligjor.

Si të dallosh një “Forex” mashtrues? (Red Flags)

Nëse dikush të kontakton ose sheh një reklamë online, këto janë shenjat që tregojnë se po përballesh me një skemë kriminale:

A. Premtimi për “Fitim të Garantuar”

Në tregjet reale financiare, fitimi i garantuar nuk ekziston. Çdo investim ka rrezik. Nëse një agjent të thotë “do të fitosh 1000 euro me 200 euro investim brenda javës pa asnjë rrezik”, ky është mashtrim 100%.

B. Presioni Psikologjik dhe “Urgjenca”

Mashtruesit përdorin teknika të quajtura “FOMO” (Frika nga humbja e mundësisë). Ata të thonë: “Duhet të investosh tani sepse pas dy orësh mbyllet tregu i naftës dhe do humbasësh rastin e jetës.” Një broker legjitim të jep kohë të mendohesh dhe të lexosh kontratën.

C. Pagesat në Kriptomonedha ose Transferta “Person-to-Person”

Platformat serioze përdorin llogari bankare të korporatave të rregulluara. Nëse të kërkojnë të dërgosh para përmes Binance (USDT), Western Union, ose në llogari bankare të individëve (jo emra kompanish), paratë tuaja po shkojnë direkt në xhepin e mashtruesit.

D. Mungesa e Licencës nga Autoritetet

Çdo subjekt që operon në Shqipëri duhet të jetë i licencuar nga AMF (Autoriteti i Mbikëqyrjes Financiare). Nëse janë ndërkombëtarë, duhet të kenë licencë nga autoritete si:FCA (Mbretëria e Bashkuar), CySEC (Qipro – shumë e përhapur në BE)
SEC (SHBA).

Këshillë: Kontrollo gjithmonë emrin e platformës në faqen e AMF-së ose në listat e zeza të autoriteteve evropiane si ESMA.