Sondazhi SecuriMeter 2026: Shqiptarët mes Shpresës për Teknologjinë dhe Frikës nga Automatizimi

Rezultatet e fundit të SecuriMeter, barometri më i madh i sigurisë në Ballkanin Perëndimor, kanë nxjerrë në pah një profil kompleks të shoqërisë shqiptare përballë revolucionit teknologjik. Ndërsa digjitalizimi shihet si një mjet për të luftuar korrupsionin, një pjesë e konsiderueshme e fuqisë punëtore ndjen “frymëmarrjen” e Inteligjencës Artificiale mbi karrierat e tyre.

1. Teknologjia si “Armë” kundër Korrupsionit

Një nga gjetjet më interesante të këtij viti është rritja e besimit të shqiptarëve te shërbimet digjitale. Sipas sondazhit, rreth 64% e të anketuarve në Shqipëri besojnë se automatizimi i shërbimeve publike (përmes platformave si e-Albania) ka ulur ndjeshëm ryshfetin dhe burokracinë.

Për shqiptarët, “algoritmi” shihet si më i drejtë se “sportelisti”, duke e renditur Shqipërinë në krye të rajonit për pranimin e qeverisjes digjitale.

2. Ankthi i Automatizimit: Kush rrezikohet?

Megjithatë, medalja ka edhe një anë tjetër. SecuriMeter 2026 tregon se 41% e punonjësve shqiptarë ndjehen të rrezikuar nga zëvendësimi prej Inteligjencës Artificiale brenda 5 viteve të ardhshme.

Sektorët më skeptikë: Punonjësit e administratës, shërbimeve bankare të nivelit bazë dhe sektori i prodhimit shprehin nivelin më të lartë të pasigurisë.

Mungesa e trajnimit: Vetëm 1 në 5 punonjës deklaron se kompania ku punon ka ofruar trajnime për përdorimin e mjeteve të reja të IA, duke krijuar një hendek mes nevojës së tregut dhe aftësive aktuale.

3. Siguria Kibernetike dhe Dezinformimi

Sondazhi prek edhe pikën e nxehtë të sigurisë në internet. Pas sulmeve të viteve të fundit, shqiptarët janë bërë më vigjilentë, por edhe më të frikësuar.

Krimet kibernetike: Mbi 55% e qytetarëve i rendisin sulmet kibernetike dhe vjedhjen e të dhënave personale si një kërcënim më të madh se krimi konvencional.

Lajmet e rreme: Një shqetësim në rritje mbetet dezinformimi i prodhuar nga AI (Deepfakes). Rreth 70% e të anketuarve thonë se e kanë të vështirë të dallojnë një lajm të vërtetë nga një video apo tekst i prodhuar artificialisht, gjë që po cenon besimin te mediat online.

4. Hendeku Digjital: Tirana vs. Rrethet

SecuriMeter nxjerr në pah edhe një ndarje të fortë gjeografike. Ndërsa në Tiranë qasja në teknologji dhe shërbime është e lartë, në zonat rurale si Veriu dhe Juglindja e vendit, “pasiguria digjitale” është e lartë për shkak të mungesës së infrastrukturës dhe njohurive teknike. Kjo rrezikon të krijojë një “klasë të re të papunësh” që nuk arrijnë të përshtaten me kërkesat e vitit 2026.

Përfundimi: Nevoja për një “Kontratë të Re Digjitale”

Ekspertët që analizuan të dhënat e SecuriMeter sugjerojnë se Shqipëria ka nevojë urgjente për investime në ri-kualifikimin e fuqisë punëtore. Teknologjia po vjen më shpejt se sa aftësia e njerëzve për ta përdorur atë.