Shqipëria Bëhet “Hub” Digjital: Nis Ndërtimi i Datacenter-it të Parë me Vlerë 100 Milionë Euro

Shqipëria po hedh hapat e parë drejt shndërrimit në një lojtar kyç të infrastrukturës digjitale në Ballkan.

Kompania izraelite ADC (Advanced Data Center) ka nisur zyrtarisht projektin për ndërtimin e qendrës së parë të të dhënave të përmasave të tilla në vend, një investim masiv prej 100 milionë eurosh që pritet të ndryshojë peizazhin teknologjik shqiptar.

Një Investim Strategjik në Kashar

Qendra do të vendoset në Zonën e Zhvillimit Ekonomik dhe Teknologjik (TEDA) në Kashar, në periferi të Tiranës. Projekti ka përfituar nga një procedurë e përshpejtuar, duke siguruar lejen e ndërtimit në vetëm 60 ditë, si pasojë e rëndësisë strategjike që mbart për sigurinë kombëtare dhe ekonominë digjitale.

Fuqia e “Nvidia” dhe Energjia e Gjelbër

Ajo që e bën këtë projekt unik në rajon është teknologjia e përdorur dhe qasja ekologjike:

• Super-procesorët Nvidia: Datacenter-i do të bazohet në arkitekturën e avancuar të procesorëve grafikë të Nvidia, të optimizuar posaçërisht për procesimin e Inteligjencës Artificiale (AI).
• Kapaciteti: Do të nisë me një fuqi prej 32 Megavat (MW), me synimin për t’u zgjeruar deri në 100 MW në fazat pasardhëse.
• 100% Energji e Pastër: Shqipëria është përzgjedhur si destinacion falë burimeve të saj hidrike. Qendra do të furnizohet me energji të gjelbër, duke e bërë atë tepër tërheqëse për klientët ndërkombëtarë që kërkojnë të ulin emetimet e karbonit.

Pse ka rëndësi për Shqipërinë?

Deri më sot, shumica e të dhënave të kompanive shqiptare dhe institucioneve ruhen në servera jashtë vendit (Cloud në Itali, Gjermani apo SHBA). Ky projekt sjell disa avantazhe:

• Sovraniteti i të dhënave: Një pjesë e mirë e informacionit kritik do të qëndrojë brenda kufijve, nën standardet më të larta të sigurisë kibernetike izraelite.
• Shpejtësia e internetit: Latenca (vonesa e sinjalit) do të ulet ndjeshëm për shërbimet që përdorin këtë qendër, duke përmirësuar performancën e aplikacioneve dhe faqeve ueb vendase.
• Punësimi Elitar: Projekti do të krijojë vende pune për inxhinierë IT, ekspertë të sigurisë dhe menaxherë të sistemeve të avancuara.

Klientët e Parë janë Gati

Edhe pse ndërtimi sapo ka nisur, raportohet se janë siguruar kontratat e para. Mes tyre figuron gjiganti vendas i teknologjisë Infosoft, një kompani gjermane për ruajtjen e të dhënave dhe, në mënyrë konfidenciale, një institucion i rëndësishëm i qeverisë shqiptar.
Financimi i projektit mbështetet në masën 75% nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH), gjë që dëshmon besueshmërinë e kësaj iniciative në sytë e institucioneve financiare ndërkombëtare.

Sfidat dhe Siguria

Përtej entuziazmit, ekspertët theksojnë se menaxhimi i një infrastrukture të tillë kërkon vëmendje maksimale ndaj mbrojtjes nga sulmet kibernetike. Pas sulmeve iraniane të vitit 2022, ky Datacenter shihet si një “fortesë” e re digjitale që do të mbrojë asetet tona virtuale.