Pse Microsoft Excel është softueri më i suksesshëm i shkruar ndonjëherë

Ne e përdorim Excel-in pothuajse çdo ditë, por rrallëherë ndalemi për të vlerësuar dominimin e tij absolut. Excel nuk është thjesht një tabelë (spreadsheet); ai është një fenomen global që i ka mbijetuar çdo ndryshimi të madh teknologjik në histori.

Ja pse kjo ikonë e gjelbër, tashmë 40-vjeçare, vazhdon të mbretërojë në kompjuterët tanë edhe sot.

1. Është ndërfaqja universale për gjithçka

Microsoft Excel është ndoshta databaza “aksidentale” më e suksesshme në botë. Edhe pse inxhinierët mund të preferojnë logjikën strikte të SQL-së, shumica e njerëzve tërhiqen natyrshëm drejt rrjetës (grid) së Excel-it.

Është në thelb një kanavacë gjigante bosh që ju lejon të organizoni informacionin saktësisht siç e shihni, qoftë duke shkruar një listë të thjeshtë pazari, qoftë duke ndërtuar modele financiare shumë-milionëshe.

Ai është kthyer në gjuhën universale të botës së biznesit. Ju mund të vendosni në një dhomë një drejtor financiar në pension dhe një analist të sapo diplomuar, dhe të dy do të dinë të “flasin” me njëri-tjetrin përmes një skedari XLSX. Është “thika zvicerane” e softuerëve: mund të mos jetë mjeti perfekt për çdo detyrë specifike, por është gjithmonë “mjaftueshëm i mirë” për pothuajse çdo gjë.

2. Gjenialiteti inxhinierik: Rillogaritja Inteligjente

Në vitet 1980, Excel nuk e fitoi luftën e tabelave thjesht sepse kishte menu më të bukura. Ai fitoi falë një inxhinierie gjeniale të quajtur “rillogaritja inteligjente” (intelligent recalculation).

Para kësaj, programet si Lotus 1-2-3 ishin të ngadaltë; sa herë që ndryshonit një numër të vetëm, softueri duhej të rillogariste çdo qelizë në të gjithë fletën. Inxhinierët e Microsoft gjetën një mënyrë për të përditësuar vetëm qelizat që vareshin nga ai ndryshim. Kjo ADN e performancës është arsyeja pse Excel mbetet mbret edhe sot, duke trajtuar miliona rreshta të dhënash me një shpejtësi që konkurrentët modernë në ueb shpesh nuk e arrijnë dot.

3. Programim për masat dhe “Shadow IT”

Excel është platforma më e suksesshme “low-code” në botë, shumë kohë para se ky term të bëhej popullor. Për shkak se është Turing-complete (i aftë të zgjidhë çdo problem llogaritës), ai ka kthyer miliona përdorues të zakonshëm në programues “aksidentalë”.

Kjo ka krijuar një ekosistem masiv të asaj që quhet “Shadow IT”. Sektorë të tërë të ekonomisë globale funksionojnë efektivisht mbi tabela të brishta të ndërtuara nga kontabilistë dhe jo nga inxhinierë softuerësh.

Bizneset e duan sepse fuqizon personin që është më afër problemit për të ndërtuar një zgjidhje të menjëhershme.

4. Besueshmëria mbi shkëlqimin

Në botën e biznesit, “i besueshëm” pothuajse gjithmonë fiton mbi “i bukur”. Një nga superfuqitë më të mëdha të Excel është përputhshmëria me të shkuarën (backward compatibility). Ju mund të hapni një skedar të krijuar 20 vjet më parë në versionin më të fundit të Microsoft 365 dhe ai do të funksionojë pa gabime.

Ndërsa softuerë të tjerë ndryshojnë ndërfaqen dhe prishin rrjedhën e punës, logjika bazë e Excel mbetet konstante. Kjo qëndrueshmëri ka fituar një nivel besimi që asnjë startup modern nuk mund ta prekë.

5. Efekti i rrjetit dhe evolucioni modern

Sot, Excel ka kaluar përtej të qenit thjesht një mjet, ai ka kulturën e tij, me influencues, forume dhe madje edhe një Kampionat Botëror. Është standardi i padiskutueshëm i industrisë.

Microsoft nuk ka fjetur mbi dafina. Me integrimin e Python dhe veçorive si Power Query, Excel tani lejon ekzekutimin e modeleve të sofistikuara të të dhënave direkt brenda qelizave, duke urëzuar hendekun midis fleksibilitetit “open-source” dhe fuqisë korporative.

Në fund të ditës, suksesi i Excel nuk ka të bëjë vetëm me matematikën, ka të bëjë me fleksibilitetin njerëzor. Ai mbijeton sepse na përshtatet neve dhe mënyrës se si duam të punojmë, në vend që të na detyrojë ne t’i përshtatemi atij.